Kabestany żeglarskie. Co musisz o nich wiedzieć?

Kabestany żeglarskie

Kabestany żeglarskie. Co musisz o nich wiedzieć?

Kategoria : Aktualności

Polska to jeden z większych producentów jachtów na świecie. Nie dziwi zatem fakt, że w kraju podejmowane są inicjatywy naukowe na rzecz udoskonalenia technologii osprzętu jachtowego, między innymi kabestanów. Kabestany, czyli wciągarki cumownicze, pełnią istotną rolę w poprawianiu warunków bezpieczeństwa na jednostce pływającej i znacznie ułatwiają pracę załogi. Urządzenia te są najprawdopodobniej wynalazkiem hiszpańskim i stosowane są w żeglarstwie od setek lat. Sprawdźmy, do czego konkretnie służą kabestany żeglarskie i jak wybrać odpowiedni model?

 

Kabestany w świecie żeglarskim

Trudno wyobrazić sobie świat żeglarski bez kabestanów. Od wielu lat wykorzystywane są one na jednostkach pływających, początkowo w formie drewnianego trzonka. Kabestany żeglarskie służą do wciągania lin, cum i łańcuchów holowniczych na pokład statków oraz do wybierania i luzowania lin olinowania ruchomego na jachtach. Umożliwiają znaczne zredukowanie siły, niezbędnej do obsługi olinowania i jednocześnie zabezpieczają linę przed nadmiernym naciągnięciem, co ma istotne znaczenie dla stabilności jachtu podczas silnych wiatrów. Pełnienie drugiej funkcji jest możliwie dzięki wyłącznikom przeciążeniowym, opatentowanym przez polskich naukowców. Bęben kabestanu usytuowany jest na osi pionowej. Konstrukcja kabestanu uniemożliwia samoczynne luzowanie lin. Na małych jachtach żaglowych najczęściej można spotkać ręczne kabestany, obsługiwane przez handszpaki, czyli korbki. Wprawiają one kabestan w ruch i umożliwiają sprawne dociągnięcie liny. Z kolei na jachtach regatowych niezbędne jest zastosowanie kabestanów z szybkim napędem. Dużą popularnością cieszą się kabestany samoknagujące, które umożliwiają samoczynne unieruchomienie lin bez udziału dodatkowego członka załogi.

 

Jak wybrać kabestan żeglarski?

Biorąc pod uwagę funkcję i przeznaczenie, wśród kabestanów żeglarskich można wyróżnić urządzenia kotwiczne, szotowe i fałowe. Posiadają one napęd elektryczny, hydrauliczny, pneumatyczny lub spalinowy. Popularne kabestany elektryczne pozwalają na wykonywanie niezbędnych czynności na jachcie bez względu ilość załogi czy kondycję poszczególnych jej członków. Warto przy tym wiedzieć, że kabestany elektryczne nie są pozbawiane funkcji sterowania ręcznego. Najpowszechniejszym kryterium klasyfikacyjnym kabestanów jest ilość biegów. Na rynku dostępne są kabestany jednobiegowe, dwubiegowe oraz trzybiegowe. Wyższy bieg uzyskuje się poprzez zmianę kierunku obracania kabestanu na przeciwny lub za pomocą odpowiedniego przełącznika. Kabestany żeglarskie różnią się od siebie rozmiarem, a ich wielkość należy dostosować do przeznaczenia. Przykładowo, w przypadku takielunku topowego kryterium wyboru rozmiaru jest długość całkowita jachtu, a przy takielunku ułamkowym powierzchnia ożaglowania. Istotny jest także materiał bębna kabestanu. Współczesne kabestany żeglarskie wykonywane są z aluminium, brązu, włókien węglowych oraz ze stali nierdzewnej. Warto zwrócić uwagę na wykończenie chromowane. Niemniej ważna jest faktura bieżnika bębna, która może być chropowata lub rowkowana. Wzór bieżnika uwarunkowany jest rozmiarem kabestanu i zastosowanym materiałem. Po dokonaniu wyboru właściwego kabestanu, należy odpowiednio dopasować do niego korbę pod względem rozmiaru i mocy. Korby mogą być standardowe lub posiadać zamek i najczęściej są wykonywane z brązu lub aluminium i chromowane.

 

Kabestany żeglarskie powinny być serwisowane przed rozpoczęciem każdego sezonu. Rekomenduje się wykonywanie przeglądów technicznych urządzenia dwa razy w roku, jeżeli jacht użytkowany jest na wodach słonych. W przypadku jachtów regatowych, kabestan powinien zostać sprawdzony przed każdym startem. Poszczególne części kabestanu należy oczyścić za pomocą rozpuszczalnika, a następnie na zębatki i łożyska nałożyć specjalny smar, natomiast zapadki naoliwić.